Door gewapend beton boren: wat gebeurt er met de wapening?

Hoe boort een diamantboor door gewapend beton?

Bij professioneel betonboren wordt een holle diamantboorkroon gebruikt. De segmenten op de kroon slijpen een ringvormige snede door het materiaal. In het midden blijft een cilindervormige boorkern over. Daardoor hoeft niet de volledige inhoud van het gat tot gruis te worden gemaakt en ontstaat een ronde, maatvaste opening.

Gewapend beton bestaat uit beton met stalen wapening. Wanneer de boorkroon een wapeningsstaaf kruist, verandert de weerstand. Met de juiste machine, boorkroon, toerental en voeding kan de boor technisch door het staal heen. De vraag is vervolgens niet alleen óf dat kan, maar vooral of die wapening op die plek constructief mag worden onderbroken.

Wat gebeurt er als de boor wapening raakt?

Een booroperator merkt vaak dat het materiaal verandert: de voortgang, het geluid en de belasting van de machine kunnen anders worden. De boorkroon blijft echter dezelfde ronde baan volgen. Het staal wordt lokaal doorgesneden waar de kroon de staaf kruist. Bij een kleine boring kan dat één staaf zijn; bij een grotere diameter kunnen meerdere staven worden geraakt.

Daarom is de diameter belangrijk. Een gat van enkele centimeters heeft een ander effect op het wapeningspatroon dan een opening van bijvoorbeeld 200, 300 of 400 mm. Bij grote diameters neemt de kans toe dat meerdere staven of belangrijke zones worden gekruist. Bekijk voor zulke toepassingen ook grote gaten boren in beton Ø200–500 mm.

Boortechnisch mogelijk is niet hetzelfde als constructief toegestaan

Drillpro kan de boortechnische uitvoering beoordelen, maar de constructieve functie van een vloer, wand, balk of kolom bepaalt of de gekozen sparing verantwoord is. In een dragend onderdeel kan wapening trekkrachten, scheurbeheersing, momentkrachten of andere belastingen opnemen. Een willekeurige staaf doorsnijden is daarom niet altijd acceptabel.

Extra voorzichtigheid is verstandig bij balken, kolommen, lateien, randen van vloeren, grote vloeropeningen, series gaten dicht bij elkaar en constructies waarvan de opbouw onbekend is. Bij twijfel kan een constructeur of beschikbare constructietekening nodig zijn om de positie vast te leggen. Voor een ronde leidingdoorvoer in een betonvloer geldt hetzelfde uitgangspunt; lees ook gat boren in een betonvloer.

En hoe zit het met voorgespannen of nagespannen beton?

Voorgespannen en nagespannen constructies vragen extra aandacht omdat stalen strengen of kabels onder hoge spanning kunnen staan. Die mogen niet als gewone wapening worden behandeld. Wanneer er aanwijzingen zijn dat een vloer of ander onderdeel voorspanning bevat, moet vóór het boren duidelijk zijn waar de spanelementen lopen en of de geplande opening daar veilig buiten blijft.

Een boorgat simpelweg een paar centimeter opschuiven zonder te weten wat er in de constructie zit, is dan geen betrouwbare methode. De juiste aanpak begint met bouwkundige informatie, detectie of constructieve beoordeling, afhankelijk van de situatie.

Kun je wapening vooraf detecteren?

Er bestaan technieken om wapening en andere objecten in beton te lokaliseren. Of dat nodig is, hangt af van de risico’s van de boring. Bij een niet-kritische kleine doorvoer kan de beschikbare constructieve informatie voldoende zijn. Bij een grote boring, belangrijke draagconstructie, meerdere boringen of een onbekende situatie kan lokaliseren juist veel onzekerheid wegnemen.

Detectie heeft ook een praktisch voordeel: naast wapening kunnen in vloeren en wanden leidingen, kabels of vloerverwarming aanwezig zijn. De opdrachtgever of installateur moet de boorzone vrijgeven en bekende installaties aangeven. Een diamantboor maakt geen onderscheid tussen een stalen wapeningsstaaf en een verborgen technische leiding die toevallig in de boorbaan ligt.

Waar in een betonwand of vloer moet je extra opletten?

De rand van een constructiedeel verdient aandacht. Een boring vlak bij een vloer- of wandrand, hoek, kolom of oplegging kan constructief gevoeliger zijn dan een willekeurige plek midden in een groot vlak. Daarnaast heeft de boormachine zelf werkruimte nodig. Een gat dat theoretisch past maar slechts enkele centimeters van een wand of obstakel ligt, kan moeilijk uitvoerbaar zijn met de benodigde opstelling.

Bij een vloer is ook de onderzijde essentieel. Daar kan de boorkern uitkomen boven een plafond, leiding, kast of installatie. Stuur daarom voor vloerboringen altijd een foto van boven én beneden. Bij een wand is een foto van de andere zijde eveneens waardevol.

Watergekoeld of droog boren?

Veel diamantboringen in hard beton worden uitgevoerd met waterkoeling, omdat water de boorkroon koelt en boorslib helpt afvoeren. Er zijn ook situaties waarin droog boren in beton mogelijk of wenselijk is. De keuze hangt af van betonkwaliteit, diameter, diepte, wapening, afwerking en de omgeving. Droog boren is dus geen automatische vervanging voor watergekoeld diamantboren.

Wat als de opening niet rond hoeft te zijn?

Voor leidingen, ventilatiekanalen en kabeldoorvoeren is een ronde boring logisch. Voor een deur, raam, grote technische sparing of trapgat kan zagen beter passen. Bij grote rechthoekige openingen spelen constructieve randvoorwaarden vaak een nog grotere rol. Drillpro voert daarom naast boren ook muur- en betonzaagwerk en trapgaten in betonvloeren uit.

Welke informatie stuur je mee voor een boring in gewapend beton?

Begin met een overzichtsfoto en een detailfoto van de gewenste boorplek. Stuur indien mogelijk ook de andere zijde van wand of vloer. Vermeld de diameter, toepassing, wand- of vloerdikte als die bekend is en de postcode. Is bekend dat het om een dragend of voorgespannen onderdeel gaat, stuur dan beschikbare tekeningen of constructieve aanwijzingen mee.

Bij meerdere gaten helpt een eenvoudige schets met hartmaten. Daarmee is zichtbaar hoe dicht de openingen bij elkaar en bij randen liggen. Voor de diameter kun je de keuzegids voor de juiste boormaat gebruiken. De actuele standaardmaten en prijsinformatie staan op gaten boren door Drillpro Nederland.

Veelgestelde vragen